Rekordowe zadłużenie Skarbu Państwa
Pod koniec marca 2025 roku całkowite zadłużenie Skarbu Państwa wynosiło 1 bilion 740,6 miliarda złotych, co jest najwyższym wynikiem w historii Polski. W samym marcu odnotowano wzrost o 31 miliardów złotych, co oznacza wzrost o 1,8% w porównaniu z lutym. Tak szybki przyrost długu należy do największych w ostatnich latach i wyraźnie przewyższa tempo rozwoju gospodarki, co negatywnie wpływa na relację długu do PKB.
Zmiany w strukturze zadłużenia
W marcu 2025 roku zadłużenie krajowe wzrosło o 33,5 miliarda złotych, podczas gdy zobowiązania w walutach obcych zmniejszyły się o 2,5 miliarda złotych. Ten spadek wynikał z:
- ujemnego salda emisji długu,
- różnic kursowych,
- zmniejszenia pozostałego zadłużenia.
Dane te wskazują na rosnącą zależność Polski od finansowania krajowego.
Czynniki wpływające na wzrost zadłużenia
Najważniejszym powodem wzrostu długu były potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa, które w marcu wyniosły 34,3 miliarda złotych. Kluczową część tej sumy stanowił:
- deficyt budżetowy sięgający 39,9 miliarda złotych,
- różnice kursowe (-1,7 miliarda zł),
- zarządzanie środkami europejskimi (-1,9 miliarda zł).
Pierwszy kwartał 2025 roku: dynamiczne przyrosty
W okresie pierwszych trzech miesięcy 2025 roku zadłużenie Skarbu Państwa wzrosło o 6,8%, co oznacza przyrost o 111,3 miliarda złotych – największy kwartalny wzrost od lat. Potrzeby pożyczkowe w tym czasie wyniosły 75,4 miliarda złotych, a ich głównym źródłem był deficyt budżetowy.
Szeroka perspektywa: dług EDP
Zadłużenie Skarbu Państwa to jedynie część całkowitych zobowiązań kraju. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (EDP) na koniec 2024 roku osiągnął prawie 2 biliony 12 miliardów złotych, obejmując m.in.:
- zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego,
- zobowiązania Polskiego Funduszu Rozwoju.
Różnica między długiem EDP a zadłużeniem Skarbu Państwa wynosiła 383 miliardy złotych.
Wpływ wahań kursów walutowych
Kursy walut również odegrały rolę w kształtowaniu poziomu zadłużenia. W marcu 2025 roku:
- złoty osłabił się wobec euro o 0,6%,
- wzmocnił wobec dolara (3,4%) oraz jena (2,6%),
- zmniejszenie zadłużenia wyniosło 1,7 miliarda złotych.
W skali całego pierwszego kwartału 2025 roku złoty zyskał na wartości względem euro (2,1%), dolara (5,8%) i jena (1,0%), co przyniosło różnice kursowe na poziomie -11,4 miliarda złotych. Niemniej jednak zadłużenie w walutach obcych wzrosło o 4,1 miliarda złotych z powodu nowych zobowiązań.
