Rosyjska gospodarka na niepewnym gruncie
Trwająca wojna w Ukrainie oraz międzynarodowe sankcje mocno obciążają budżet, podczas gdy wzrost cen złota chwilowo stabilizuje finanse Kremla. Jednak malejące ceny ropy mogą wkrótce wywołać poważne problemy ekonomiczne. Rezerwy finansowe topnieją, a deficyt budżetowy rośnie w zastraszającym tempie.
Rosyjskie rezerwy złota jako ekonomiczna podpora
Na początku kwietnia rosyjskie rezerwy międzynarodowe osiągnęły 658 miliardów dolarów, co oznacza wzrost o 12,4 miliarda w zaledwie tydzień i blisko 60 miliardów w skali roku. Wynik ten zaskakuje, biorąc pod uwagę koszty prowadzonej wojny oraz zamrożenie 300 miliardów dolarów rosyjskich aktywów na Zachodzie.
Złoto na rekordowych poziomach cenowych
Cena złota w kwietniu osiągnęła rekordowe 3371,89 dolarów za uncję, co oznacza wzrost o 26 proc. od początku roku i aż 40 proc. w ciągu 12 miesięcy. Rosja, konsekwentnie gromadząc złoto przez lata, teraz korzysta na tej strategii. Na początku kwietnia wartość złota w rezerwach wynosiła 252 miliardy dolarów, co stanowiło 38,4 proc. całkowitych rezerw międzynarodowych.
Problemy z cenami ropy Urals
Choć złoto przynosi zyski, sytuacja z ropą jest znacznie mniej optymistyczna. Cena ropy Urals spadła poniżej progu 50 dolarów za baryłkę, co stanowi poważne wyzwanie dla rosyjskiego budżetu. Eksperci wskazują, że aby uniknąć dalszego wyczerpywania rezerw, cena musiałaby wynosić minimum 50 dolarów. Tymczasem na 2025 rok przewidywano deficyt budżetowy na poziomie 2,5 proc. PKB przy tej właśnie cenie.
Złoto jako strategiczne zabezpieczenie
Strategia intensywnego gromadzenia złota rozpoczęła się w 2006 roku, osiągając apogeum w 2018 roku, kiedy zakupiono 274,3 tony tego metalu. Do kwietnia 2024 roku Rosja zgromadziła 1949 ton złota, co przy rekordowych cenach odpowiadało wartości około 211 miliardów dolarów. Na koniec lutego 2024 roku Rosja posiadała 2,3 tys. ton złota, co stanowiło 33,9 proc. jej rezerw.
Rosnąca rola złota w rezerwach
Rosnące ceny złota znacząco zwiększają wartość rezerw międzynarodowych Rosji. Bez tego czynnika rezerwy mogłyby szybko topnieć, co uwidacznia trudności finansowe kraju. Bank centralny wyprzedaje inne aktywa, by finansować koszty wojny – w styczniu 2024 roku sprzedano 3,1 tony złota.
Wojenne wydatki obciążają budżet
Prowadzenie wojny w Ukrainie generuje ogromne koszty. Dzienne wydatki na rekrutację nowych żołnierzy wynoszą 2 miliardy rubli, co rocznie daje 730 miliardów rubli. Każdy nowy rekrut otrzymuje premię w wysokości 1,4 miliona rubli, co umożliwia zatrudnienie od 1 do 1,5 tys. osób dziennie. Jednak inflacja systematycznie zmniejsza realną wartość tych bonusów, utrudniając dalsze działania rekrutacyjne.
Deficyt i inflacja w niepokojącym wzroście
W pierwszym kwartale 2024 roku deficyt budżetowy osiągnął 2,2 biliona rubli, co stanowiło 1 proc. PKB i przekroczyło prognozy na cały rok. Wpływy z podatków od sektora ropy i gazu spadły o 17 proc., podczas gdy wydatki wzrosły o 11 proc., osiągając w marcu 3,2 biliona rubli. Inflacja w tym samym czasie wyniosła 10,3 proc., co poważnie obniża siłę nabywczą obywateli.
