Wynajem czy własność – wybory młodych Polaków
Popularność wynajmu wśród młodych poniżej 30. roku życia
Z badań GetHome wynika, że 46% Polaków w wieku 24–30 lat decyduje się na wynajem mieszkania. To znacząca liczba, zwłaszcza w kontekście głęboko zakorzenionej w Polsce tradycji posiadania własnego lokum. Eksperci podkreślają, że młodzi ludzie cenią sobie elastyczność i mobilność, które daje im wynajem. Częsta zmiana miejsca zamieszkania pozwala im na poszukiwanie lepszych możliwości zawodowych.
Dr Leszek Mellibruda z Wyższej Szkoły Handlowej w Radomiu określa to pokolenie mianem „nowoczesnych nomadów". Zamiast wiązać się wieloletnim kredytem hipotecznym, wybierają swobodę dostosowywania miejsca zamieszkania do aktualnych potrzeb oraz sytuacji zawodowej czy życiowej.
Własność bardziej atrakcyjna po 30. roku życia
Po ukończeniu 30 lat zmieniają się priorytety mieszkaniowe Polaków. Aż 37% osób w tym wieku deklaruje, że preferuje zakup własnego mieszkania. Wynika to z większej stabilizacji zawodowej i rodzinnej. W tym okresie życia częściej zakłada się rodziny, a własne mieszkanie postrzegane jest jako symbol bezpieczeństwa i stabilności.
Problemy polskiego rynku mieszkaniowego
Brak długoterminowej strategii
Rynek mieszkaniowy w Polsce zmaga się z brakiem spójnej i długofalowej polityki państwowej. Kolejne władze wprowadzają jedynie doraźne programy, które często mają bardziej charakter polityczny niż praktyczny. Eksperci zwracają uwagę na potrzebę opracowania całościowej strategii uwzględniającej trendy rynkowe, zmiany demograficzne oraz aspekty ekologiczne.
Niedobór mieszkań społecznych
Problemem pozostaje również brak mieszkań społecznych. Od 1995 roku liczba lokali komunalnych zmniejszyła się o ponad połowę. W 2023 roku powstało jedynie 2 tysiące mieszkań czynszowych społecznych, co znacząco ogranicza możliwości osób o niższych dochodach. Brak dostępnych alternatyw zmusza wielu ludzi do podejmowania trudnych decyzji mieszkaniowych.
Ekonomiczne aspekty najmu i własności
Koszty wynajmu a sytuacja seniorów
Seniorzy w Polsce borykają się z problemem opłacania wynajmu mieszkań. Minimalna emerytura, wynosząca 1780 zł, nie wystarcza na pokrycie czynszu oraz innych podstawowych wydatków. Wraz z postępującym starzeniem się społeczeństwa problem ten może się nasilać, szczególnie dla osób, które przez całe życie wynajmowały mieszkania.
Wysokie koszty kredytów hipotecznych
Zakup własnego mieszkania pozostaje poza zasięgiem wielu młodych Polaków ze względu na wysokie koszty kredytów hipotecznych. Nawet programy takie jak „Bezpieczny kredyt 2%" nie rozwiązują problemu dla wszystkich. Wynajem mieszkań generuje znaczące wydatki, które obciążają budżety domowe.
Polska na tle Europy
Wynajem w Szwajcarii i Niemczech
W niektórych krajach europejskich wynajem cieszy się większą popularnością niż własność. Przykładowo, w Szwajcarii aż 58,4% mieszkańców wynajmuje mieszkania, a w Niemczech – 48,9%. Wynika to między innymi z wyższego poziomu życia, który sprawia, że wynajem postrzegany jest jako równorzędna alternatywa dla własności.
Wysoki odsetek własności w Polsce
Na tle Europy Polska wyróżnia się jednym z najwyższych wskaźników mieszkań własnościowych – wynosi on 84,2%. W ostatnich dziesięciu latach liczba właścicieli wzrosła o 2,9 punktu procentowego, co plasuje nas w czołówce tego trendu. Większy odsetek mieszkań własnościowych mają jedynie Rumunia, Węgry, Litwa, Słowacja i Chorwacja.
Rola deweloperów i sektor budownictwa społecznego
Deweloperzy na rynku
Od 2017 roku ponad połowa nowo wybudowanych mieszkań w Polsce pochodzi od deweloperów. Jednak ich oferta koncentruje się głównie na segmencie premium i inwestycyjnym, co nie zaspokaja potrzeb osób o niższych dochodach. W efekcie dochodzi do napięć między deweloperami a aktywistami społecznymi, którzy uważają, że mieszkanie powinno być postrzegane jako prawo, a nie towar.
Rozwój budownictwa społecznego
Eksperci podkreślają konieczność rozwijania sektora mieszkań społecznych. Organizacje takie jak Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) czy Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) odgrywają w tym istotną rolę, ale ich działania są niewystarczające. Mieszkania społeczne powinny stać się stałym elementem polityki mieszkaniowej, by zapewnić dostępność lokali dla osób, które nie mogą pozwolić sobie na zakup lub wynajem komercyjny.
